MoestuinTechnieken

Je eigen afvalverwerkingscentrale

Afgelopen zaterdag 19 maart, was het Landelijke Compostdag. Bij veel gemeentewerven kon je je gratis portie compost afhalen. Soms een zak, in andere gemeenten zelfs een aanhangwagen vol. Maar wat is compost nu eigenlijk? Hoe belangrijk is het voor je tuin en kun je het ook zelf maken? Vandaag lees je alles over het verterende deel dat het cirkeltje van Moeder Natuur weer rond maakt.

Volgens het woordenboek betekent het woord ‘compost’ niets meer of minder dan: Mest uit plantenresten en ander natuurlijk afval.’ Dit vat het inderdaad wel samen. Al het tuinafval, maar ook al het organische afval uit de keuken kan weer worden teruggebracht tot compost. Nu is dat voor je moestuin niet altijd wenselijk, omdat niet al het organische afval en zelfs niet al het tuinafval goed is voor de plantjes in je moestuin.

Ik geloof niet in de ‘niet-spitten’-theorie

Laten we het inderdaad toespitsen op gebruik van compost in je moestuin. De situatie in je groentetuin is anders dan die in een bos bijvoorbeeld. De natuur creëert een evenwicht, altijd en overal. Wij verstoren dat evenwicht, door planten te zaaien en deze weer te oogsten aan het einde van het seizoen. Op deze manier komt het plantenafval niet op de grond terecht. Wanneer een boom of struik jarenlang op dezelfde plek groeit, vormt het blad dat eraf valt, een voedingsbodem voor komende jaren. Dat gebeurt niet in je tuin, omdat wij moestuiniers alles dwangmatig netjes houden en opruimen. Dit tekort moet worden aangevuld. Dat doen we jaarlijks door onze tuinen te bemesten en de grond om te spitten.
Onlangs kwamen de aanhangers van het ‘niet-spitten’ in de belangstelling. Ik geloof hier persoonlijk niet in. Omdat we opzettelijk de natuurlijke cyclus verstoren door de potentiële voeding voor de moestuingrond eraf te halen en deze op te eten of weg te gooien, moeten we spitten. Spierpijn hoort er dus bij!

Door het tuinafval zorgvuldig op een hoop te verzamelen, te laten verteren en vervolgens weer te verspreiden over de moestuin, vullen we het ontbrekende puzzelstukje van Moeder Natuur weer op. Zo zorg je zelf voor dat evenwicht in je moestuin wat de natuur doorgaans zelf creëert.

Ik heb sinds twee jaar een compostsysteem gebouwd waarmee ik gecontroleerd een goede voeding voor mijn moestuin kan maken. Mijn systeem bestaat uit drie bakken van iets meer dan één kubieke meter per stuk. De voorkant kan open, net als de bovenkant. Ik gebruik één bak voor het verse tuinafval, de tweede bak is de actieve compostbak, die ik geleidelijk aanvul met vers materiaal en de derde bak is het afgeronde product, klaar om te worden uitgeschept over mijn tuin. Dit systeem wisselt jaarlijks van bak. Toen ik mijn compostsysteem had gebouwd en het voor de eerste keer vulde met vers tuinafval, zag ik het ineens voor me, dat cirkeltje. Je zaait aan het begin van het seizoen, de plantjes groeien naar hartenlust en je oogst, het restant van je groenteplanten belandt op de composthoop en vormt de voedingsbodem voor de zaadjes en plantjes van het volgende jaar. Het klinkt bijna poëtisch.

Sommige ingrediënten doen het niet goed in de mix voor een goede moestuincompost. Wat mag er nou niet op?

  • Gekookte groenten
  • Vlees (dit trekt ratten aan)
  • Brood (zorgt voor verkeerde schimmels)
  • Teveel van hetzelfde product op hetzelfde moment
  • Hondenpoep
  • Kattenbakvulling
  • Uitwerpselen van vleesetende huisdieren
  • Mosselschelpen
  • Visgraten
  • As uit de kachel

De rest mag op je composthoop. Let wel dat ik logischerwijs stoffen als plastic en glas achterwege heb gelaten, maar dat spreekt uiteraard voor zich. Lastige gevallen zijn bijvoorbeeld onkruid en zieke planten. Ik heb zelf een seizoen gehad met phytophthora in mijn tomatenplanten. Die zijn rechtstreeks de brandstapel op gegaan omdat ik het niet aandurfde om dit in mijn compost te verwerken. Nu schijnt dat in een goed functionerende compostbult geen kwaad te kunnen.

Heet

De temperatuur op een goed opgebouwde composthoop kan oplopen tot wel vijftig graden. Bij deze temperatuur gaan alle ziektekiemen dood. Ook de onkruidzaden overleven het niet bij die temperatuur. Kanttekening is dan natuurlijk wel dat je composthoop het goed doet. Ik vind het nog altijd riskant en gooi de twijfelgevallen op een andere afvalhoop. Voor alles wat niet in grote hoeveelheden in mijn compostsysteem kan, voor groot snoeihout en voor het onkruid, heb ik een grote, aparte bak. Dit komt niet in mijn moestuin terecht, maar laat ik gewoon inklinken totdat ik het kan gebruiken om bijvoorbeeld delen van de tuin op te hogen.

Een goede compostbak heeft een deksel, want de inhoud van je compostbak moet niet gaan rotten, maar verteren. Je kunt een compoststarter gebruiken om het proces op gang te brengen. Doorgaans gaat dit vanzelf. Begin met wat dunne takken onderop, werk in laagjes, dus gebruik niet enorme hoeveelheden gemaaid gras in één keer. Varieer en zorg voor lucht in je composthoop. Dit bespoedigd het proces. Je kunt heel goed stukken karton verwerken in je compost, dit verteert snel, net als keukenrol. Ook blad dat in de herfst van de bomen valt, mag op de hoop. Let wel dat afgevallen blad onder je bomen en struiken eigenlijk best mag blijven liggen. Dit scheelt een hoop werk en hoort bij de natuurlijke cyclus die voor voeding zorgt in de bodem. Hout uit de versnipperaar is ook geen enkel probleem.

Aan het eind van de rit maak je je eigen plantenvoeding van het afval uit je moestuin. Afgezien van het feit dat het kosten bespaart, geeft het ook een flink gevoel van voldoening. Want jíj hebt het cirkeltje van Moeder Natuur rond gemaakt.

Een foodie bij uitstek. een voorvechter van authentieke smaken en technieken. Hij heeft een enorme moestuin, fermenteert, weckt , droogt, kookt en bakt alles zelf. Hij gaat op zoek naar de oorsprong van gerechten en ingredienten en kookt het liefst buiten.

 107 Posts 26 Comments 79303 Views

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *