Moestuin

From Brussels Witlof

Vorig jaar deed ik een eerste test met het telen van mijn eigen witlof. Zoals je wellicht weet, probeer ik graag alles zelf te verbouwen. Dat gaat ver, want momenteel probeer ik verse kurkuma te laten kiemen en mijn kas staat vol met een dikke rij peperplantjes waarvan ik de zaadjes alleen in Spanje kon kopen. Witlof ligt iets dichter bij huis (Brussels lof) maar het is een uitdaging voor de fanatieke moestuinier, omdat je de stronkjes pas op je bord hebt, na twee teeltsessies.

witlof

Het experiment van afgelopen jaar beviel goed. Heel goed zelfs en dat is dan ook de reden dat ik dit jaar tweeëntwintig meter witlof heb ingezaaid. De Latijnse benaming voor witlof is ‘Cichorium intybus’ en als je even puzzelt, kom je al snel uit bij cichorei. Andijvie is overigens ook familie van deze bladgroente.

img_5555

Witlof wordt dus in twee etappes geteeld. In eerste instantie laat je uit zaad de planten groeien in je moestuin. In tweede instantie haal je de planten in het najaar, compleet met wortel uit de grond. Vervolgens snij je het loof van de wortel en de wortels bewaar je op een koude, donkere plaats. Wanneer je witlof wil laten groeien, plaats je de wortels in een bak zand in het donker.

img_1650

Uit de afgesneden wortels groeien nu de stronkjes witlof. Ze blijven mooi wit door het gebrek aan daglicht, zou je witlof wel in het licht laten groeien, dan worden de stronken groen door chlorofylvorming.

Geschiedenis

Zoals heel veel andere groenten, is ook cichorei in Europa geïntroduceerd door de Arabieren toen ze in de Middeleeuwen Spanje binnenvielen. De alternatieve versie van de introductie van witlof is eigenlijk veel leuker, maar speelt zich ook veel later af en is niets meer dan een mythe: Boer Jan Lammers, woonachtig in Schaarbeek, verstopte tijdens de Belgische Revolutie rond 1830 zijn cichoreiwortels in de kelder onder een laag zand. Dit deed hij omdat eten schaars was in die tijd en boer Lammers bang was dat zijn groenten werden gestolen. Na enkele weken en door de zachte winter, ontdekte Jan Lammers dat zijn wortelen waren gaan groeien en mooi wit blad hadden gekregen, dat een verbazingwekkend milde smaak had. Boer Lammers begon zijn nieuwe groente te verkopen als wit loof. De rest kun je invullen.

Uiteindelijk is witlof zoals wij deze kennen, door Frans Breziers ontdekt. Hij was cultuuroverste in de plantentuin van Brussel omstreeks 1850. De naam Brussels lof is bij deze dan ook uitstekend te verklaren.

fullsizerender-20

Zelf telen

Ik teel dit jaar drie soorten witlof, gewoon omdat het kan en omdat ik graag de uiteindelijke verschillen wil zien en proeven. Ik heb twee middelvroege varianten gezaaid en een F1 ras. Inmiddels zijn de zaadjes opgekomen. Nog even en dan moet ik gaan uitdunnen en wachten tot het najaar.

img_5556

Wanneer je zelf witlof gaat zaaien, let dan op dat je hiervoor arme grond gebruikt. Hoe meer zand, hoe beter en absoluut niet bijmesten. Je wil namelijk graag lange, rechte wortels en bij te rijke grond, gaat zich geen grote wortel vormen, maar kleine, kronkelende worteltjes. Eigenlijk is witlof dus een heel makkelijke groente. In het najaar mogen de planten met wortel en al uit de grond. Laat ze enkele dagen op de grond in je tuin liggen en snij daarna het blad ongeveer een centimeter boven de wortel af.

Het blad mag weg, maar de wortel kun je in een emmer zand zetten, liefst in je kelder. Vanaf dit moment gaat je stronkje witlof groeien. Wil je de groei uitstellen, bewaar de wortels dan zonder zand, op de koudste plek die je kunt vinden, behalve je diepvries.

fullsizerender-22

Op deze manier geniet je de hele winter door van je eigen, verse witlof. Bovendien komen de fanatieke moestuiniers zo ook in de wintermaanden aan hun trekken, want je mag iets planten in december!