MoestuinTechnieken

Moestuingroenten voorzaaien

Ik krijg in deze tijd van het jaar regelmatig vragen over het voorzaaien van groenten. Wanneer begin je daarmee? Waar zet je je zaaibakjes neer en hoe voorkom je dat je zaailingen lang en slungelig worden? Nu heb ik natuurlijk ook niet alle wijsheid in pacht en zeker in de eerste jaren als moestuinier maakte ik regelmatig flinke fouten. Maar van je fouten kun je leren en omdat ik vind dat niet iedereen zelfstandig het wiel opnieuw uit hoeft te vinden, laat ik je vandaag zien hoe ik het doe.

Allereerst moet ik natuurlijk wel even benadrukken dat er niet één perfecte manier is om je groenten voor te zaaien. Er zijn honderden verschillende manieren die misschien wel allemaal een goed resultaat geven. Zelf gebruik ik nog altijd graag die groene plastic bakjes met een doorzichtig deksel. Die bakjes bestaan volgens mij al sinds mensenheugenis, want ik meen me nog te herinneren dat ik vroeger als kind net rechtop kon staan en in de vensterbank ook in oog stond met zo’n zelfde soort kweekbakje. Ze werken goed en doen alles wat ik nodig heb om mijn moestuingroenten voor te kweken.

Een paar jaar geleden vulde ik de groene bak van deze kasjes met potgrond en ik zaaide er mijn groenten in. Dat werkte, maar daar was ook alles wel mee gezegd eigenlijk. De grond droogde snel uit, of bleef te vochtig. De zaadjes gingen kiemen, maar potgrond heeft eigenlijk veel te veel voedingsstoffen, waardoor de kleine plantjes bijna geen wortels gingen maken. Lukte het uiteindelijk wel om zaailingen op te kweken uit potgrond, dan was de kans redelijk groot dat ik de wortels beschadigde bij het verpotten.

Dit moest dus anders. Ik heb mezelf flink ingelezen op internet en in een grote stapel moestuinboeken. Daar kwam ik zaai- en stekgrond tegen. Dit is een soort potgrond, maar dan met heel weinig voedingsstoffen. Hierdoor moeten je jonge plantjes op zoek naar voeding, waardoor ze langere wortels gaan aanmaken. Dat was één opgelost probleem. Maar met lange wortels werd het risico ook groter op wortelschade. Ik koos voor plastic bakken met een onderverdeling in kleine, vierkante bakjes. Hiermee kon ik de zaden laten kiemen en plantjes laten groeien in afzonderlijke bakjes, waardoor de wortels niet in elkaar verstrengeld raakten. Bovendien hebben die plastic bakken gaatjes onderin, waardoor het overtollige water weg kan. Mijn zoektocht naar de ideale methode om voor te zaaien, ging de goede kant op. Mijn nieuwe plastic bakken pasten perfect in mijn bestaande vensterbankkasjes die al generaties bestaan, dus daaraan veranderde ik niets.

Vermiculiet

Nu stuitte ik op een ander probleem: De zaai- en stekgrond die ik gebruik, droogt vrij snel uit. Wanneer je dit wil voorkomen en flink veel water geeft, gaan de wortels van je zaailingen rotten en dat is dus ook weer niet goed. Ik vond mijn oplossing bij professionele telers in de vorm van vermiculiet. Wanneer je plantjes koopt bij een tuincentrum, zie je in de grond soms van die witte korreltjes. Dat is een mineraal genaamd magnesium-ijzer-aluminium-silicaat, ofwel de basis voor vermiculiet. Dit mineraal wordt enorm verhit en poft daardoor als een soort popcorn. Voorheen werd vermiculiet met name toegepast als isolatiemateriaal in de bouw, maar sinds telers ontdekten dat het heel goed vocht vasthoudt en dat vervolgens weer gelijkmatig afgeeft, is het een populair zaaimedium.

vermiculiet alles voor de smaak

Vermiculiet heeft geen voedingsstoffen. Het is dus ideaal om zaadjes in te laten kiemen. Door de losse structuur is de kans op wortelschade minimaal. Er zijn dus ook telers die alleen vermiculiet gebruiken om hun zaadjes in te laten kiemen. Vervolgens worden de jonge plantjes verpoot in andere grond. Ik kies voor een mix. Ongeveer twee delen zaai- en stekgrond meng ik goed met één deel vermiculiet. Daarmee vul ik mijn zaaibakjes en dan kan het feest beginnen. De grond houdt veel langer vocht vast, maar wordt nooit te nat.

Licht

De hoeveelheid licht is altijd een probleem bij het voorzaaien van plantjes. Elke plant zoekt het licht op. Daarmee is een vensterbank soms de ideale plek, maar een raam op het noorden, brengt niet zoveel daglicht binnen. je plantjes gaan daardoor dus op zoek. met als resultaat de lange, dunne en slungelige plantjes. Een raam op het zuiden biedt meer uitkomst, maar let wel op dat je je kweekbakjes regelmatig omdraait, want plantjes blijven de neiging hebben om naar het licht te groeien.
Dan is er nog het probleem met de juiste hoeveelheid daglicht. Juist in de tijd van het jaar waarin ik graag begin met voorzaaien (nu), zijn de dagen nog wat aan de korte kant en de zon schijnt lang niet altijd. Dat resulteerde bij mij regelmatig in teleurstelling.

Dit jaar heb ik het anders aangepakt. Na zes jaar moestuin vond ik het tijd worden om mijn eigen methode van voorzaaien te perfectioneren. Ik maakte een kweektafel die op een lichte plek staat. Niet te dicht bij de verwarming, maar er ook zéker niet te ver vandaan. Om het gebrek aan daglicht te compenseren, installeerde ik led-groeilampen.

Door deze lampen recht boven de kweekbakjes te hangen, hoop ik scheefgroeiende plantjes te voorkomen. Daarnaast denk ik dat ik op deze manier ook geen slungels meer krijg.

Maar die groene bakjes die ik ken uit de tijd waarin ik mijn eerste stapjes zette, die gebruik ik nog steeds.

Een foodie bij uitstek. een voorvechter van authentieke smaken en technieken. Hij heeft een enorme moestuin, fermenteert, weckt , droogt, kookt en bakt alles zelf. Hij gaat op zoek naar de oorsprong van gerechten en ingredienten en kookt het liefst buiten.

 138 Posts 31 Comments 205257 Views

2 comments

  1. Jonne

    Jelmer! Die schuifjes bovenop die groene bakjes zitten er niet voor niets denk ik, maar hoe gebruik je ze? Wanneer moeten ze open en wanneer absoluut niet?

    1. Jelmer

      Die schuifjes zijn voor ventilatie. Je zult zien dat de deksels van je kweekbakken snel gaan beslaan wanneer ze in de zon staan of wanneer de temperatuur hoger wordt. Ik zet overdag meestal 1 schuifje open en ’s avonds sluit ik ‘m weer. Op deze manier blijft er zo veel mogelijk warmte in de bak achter en dat vinden kleine plantjes fijn, zeker wanneer de centrale verwarming ’s nachts uit is.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *